Werkdruk de baas. Hoe voorkom je stress bij je medewerkers?

72% is regelmatig tot vaak uitgeput aan het eind van een werkdag 

Bijna driekwart van de Belgen voelt zich vaak vermoeid of zelfs uitgeput na een dag werken. Af en toe over je grens gaan, dat doen we allemaal wel eens. Maar wat als de werkdruk zo groot is dat dit langere tijd aanhoudt? In dat geval kan het leiden tot een gevoel van oververmoeidheid, stress of andere fysieke en mentale aandoeningen. Met alle gevolgen van dien, niet alleen op het werk, maar ook daarbuiten. Wat kan je als werkgever doen om het tij te keren?

Werkdruk als belangrijke reden voor ziekteverzuim

46% meer mensen waren het afgelopen jaar arbeidsongeschikt als gevolg van een langdurige burn-out en depressie. In 2020 gaf het RISIZ meer dan 1,6 miljard euro uit aan uitkeringen voor langdurige arbeidsongeschiktheid, veroorzaakt door mentale problemen. Het gaat om een stijging van meer dan 10% in één jaar en van meer dan 47% sinds 2016¹. Dit betekent echter niet dat arbeidsonbekwame mensen dan ook daadwerkelijk een chronische burn-out of depressie hebben. Sinds corona zijn er meer Belgen die zich kortstondig ziek melden omdat ze zich niet goed voelen, bijvoorbeeld door te veel werkdruk en stress². Als je bijvoorbeeld hevige stress ervaart als gevolg van werkdruk, is er vaak nog geen sprake van een burn-out. Het dieperliggende probleem is dat werknemers te weinig praten over wat hun stress bezorgt en dat de werkgever daar te weinig of geen rekening mee houdt. Het gevolg is dan dat een deel van de werknemers op termijn vroege tekenen van burn-out vertoont en niet of te laat advies inwint bij een gezondheidsprofessional³. Het feit dat werknemers zich nu vaker kortstondig ziek melden, wijst erop dat de werkdruk te hoog ligt en ze niet weten hoe ze hiermee moeten omgaan.

Werkdruk heeft ook privé veel impact 

Voor het onderzoek vroeg Indeed ruim 700 medewerkers, senior managers en HR-beslissers in België naar hun mentaal welzijn. De uitkomsten zijn op zijn minst verontrustend te noemen. Maar liefst 72% geeft aan zich regelmatig aan het eind van een werkdag uitgeput te voelen. 

De 3 grootste gevolgen van mentale uitputting hebben een sterk negatief effect op sociale contacten:

• 31% heeft minder quality time
• 30% geeft aan dan hun band met geliefden en vrienden eronder lijdt
• 29% cancelt sociale plannen
• 26% stopt met een hobby

Hoe kun je als werkgever werkdruk en stress bij medewerkers voorkomen?

In onze maatschappij draait alles om meer, beter en sneller. Werkgevers vragen steeds meer van hun mensen. Daarbij komt dat veel vacatures lang openstaan als gevolg van de schaarste op de arbeidsmarkt. Met als gevolg: meer druk op de schouders van de huidige medewerkers. Werknemers gaan geregeld over hun grenzen in een poging te voldoen aan de verwachtingen. Zo houden we met elkaar een cultuur in stand waarin overbelasting, stress en burn-out op de loer liggen. Hoog tijd dat we anders gaan kijken naar werk. Werkgevers en leidinggevenden kunnen hierin een voortrekkersrol vervullen. Hoe je dit aanpakt? Een paar tips uit het rapport:

#1 Slimmer werken in plaats van harder werken

Er zijn grenzen aan het werk dat een mens kan verzetten en uitputting ligt op de loer. Stimuleer een cultuur van niet simpelweg méér en harder werken, maar juist slimmer werken. Neem de doelen nog eens onder de loep. Wat beoog je ermee? Zijn ze nog actueel en kun je andere manieren bedenken om je doelen te bereiken? Stuur actief op creativiteit en innovatie en ga met elkaar op zoek naar manieren om meer voor elkaar te krijgen met minder inspanning. Dit voorkomt niet alleen overbelasting, maar maakt het werk ook nog eens stukken leuker en meer afwisselend.

#2 Neem je bedrijfscultuur onder de loep

Persoonlijke grenzen zijn kwetsbaar en kunnen ongemerkt vervagen. Stel daarom vanuit je organisatie een duidelijk kader van richtlijnen die bijdragen aan een gezonde bedrijfscultuur. Beschrijf expliciet de gedragsregels en maak duidelijk wat deze in de praktijk betekenen. Dus als je veel waarde hecht aan een goede balans tussen werk en privé, hoe sta je dan als leidinggevende tegenover overwerken? En wat vind je ervan als iemand ‘s nachts een zakelijk mailtje verstuurt?

Maak concreet welk gedrag wenselijk is en wat je je juist wilt ontmoedigen. En hou hierin proactief vinger aan de pols. Werkt een medewerker structureel over en staan alle verlofdagen nog open? Ga het gesprek aan en onderzoek samen hoe je meer balans kunt creëren in het werk.

#3 Geef het goede voorbeeld

Hoe goed de bedrijfscultuur ook staat beschreven, daden zeggen duizend keer meer dan woorden. Managers die het goede voorbeeld geven, rolmodellen in de organisatie: ze maken een enorm verschil. Wees je bewust van de expliciete, maar ook van de impliciete regels in je organisatie en de non-verbale boodschappen die je uitzendt. Stel je als leidinggevende kwetsbaar op. Geef gerust aan je medewerkers aan waar je zelf tegenaan loopt, waar je in de fout ging en waar je mee worstelt. Neem ook bijvoorbeeld zelf voldoende vrije dagen op. En spreek elkaar aan als je ziet dat grenzen vervagen.

#4 Laat je ondersteunen door technologie

Er is een eenvoudige oplossing om de toenemende druk op medewerkers te verlichten: technologie. Automatisering biedt enorm veel voordelen. Zo neemt technologie medewerkers saai, herhalend werk uit handen, voorkomt het fouten en zorgt het ervoor dat je veel meer werk kunt verzetten in minder tijd.

Onderzoek hoe je de huidige technologie kunt inzetten om pauzes in te lassen en het gevoel van werkdruk te verlichten. Zo kun je tijdstippen voor concentratie en ontspanning inplannen in je telefoon, automatisch blokken reserveren voor focus in agenda’s, notificaties ‘snoozen’ en de verzending van e-mails inplannen.

#5 Investeer in personeel

Er wordt wel gezegd dat de ‘human capital’ het ‘goud van je onderneming’ is. Mensen bepalen het succes van je bedrijf. Laat je niet afschrikken door het kostenplaatje aan de voorkant. Investeer in het aantrekken én vasthouden van waardevolle medewerkers. Zorg dat mensen graag bij je komen werken en vol overtuiging bij je blijven. Werkgevers die dat succesvol doen en aandacht hebben voor welzijn op het werk, staan 1 - 0 voor in een arbeidsmarkt waarin talent schaars is.

Wie dit niet doet, loopt het risico om in een vicieuze cirkel te belanden. Medewerkers vertrekken als gevolg van de hoge werkdruk. Er ontstaat een tekort op de werkvloer, waardoor de huidige medewerkers extra hard moeten werken om het werk toch gedaan te krijgen. Met als gevolg: verminderde kwaliteit, meer en meer stress, toenemend ziekteverzuim en nog meer personeelsverloop. Met alle gevolgen voor je product en dienstverlening. En het is een feit: de kosten om het tij te keren zijn vele malen hoger dan te investeren in rekrutering en personeelsbehoud.

Minder werkdruk en een betere mentale gezondheid op de werkvloer? Ontdek hoe in ons rapport

Voor het rapport Mentale gezondheid en welbevinden op het werk in België, een blik op 2023 ondervroegen we ruim 700 medewerkers, senior managers en HR-beslissers in België naar hun mentaal welzijn. Bovendien interviewden we een breed scala aan experts en ervaringsdeskundigen over welzijn. Met als resultaat een schat aan herkenbare verhalen, verrassende inzichten en praktische tips. Je ontdekt de meest recente wetenschappelijke inzichten over mentaal welzijn en krijgt talloze tips en inzichten om toe te passen in je organisatie. Een aanrader voor alle werkgevers, van kmo tot multinational. Je kunt het rapport hieronder gratis downloaden.

---

Bronnen

¹ https://www.riziv.fgov.be/nl/statistieken/uitkeringen/Paginas/langdurige-arbeidsongeschiktheid-burnout-depressie.aspx. M.u.v. Statutaire ambtenaren, want deze groep is niet opgenomen in deze gegevens. Deze groep valt niet ten laste van de ziekte- en uitkeringsverzekering voor het gedeelte uitkeringen.

² https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/01/16/recordaantal-zieken-op-het-werk-in-2022/

³ https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/burn-out